ملیلهکاری یکی از شاخههای هنر فلزکاری است که در آن با استفاده از مفتولهای نازک فلزی، نقشها و طرحهای زیبا و پیچیدهای ایجاد میشود. این هنر در ایران سابقهای طولانی دارد و در شهرهایی مانند زنجان، اصفهان، بروجرد و تهران رواج دارد ملیلهکاری عمدتاً با فلز نقره انجام میشود، اما در برخی موارد از طلا و مس نیز استفاده میشود. ملیلهکاری با مس به معنای استفاده از مفتولهای نازک مسی برای ایجاد طرحها و نقشهای ملیلهای است. این نوع ملیلهکاری به دلیل رنگ گرم و جذاب مس، جلوهای متفاوت و زیبا دارد و میتواند جایگزین مناسبی برای نقره باشد. همچنین، استفاده از مس میتواند هزینه تولید را کاهش دهد و محصولات را برای گروه وسیعتری از مخاطبان قابل دسترس نماید.
خلاصه ای از تاریخچه ملیله کاری در ایران
بر اساس نتیجه های کشف باستان شناسی، کهن ترین اشیایی که ریشه ی ملیله در ایران بر جایی مانده، متعلق به دوران هخامنشی است. در دوران ساسانی صنعتگرانی که با فلز نقره برای مصرف طبقات اشرافی جامعه ظرف هایی گرانقیمت و مجلل می ساختند و با سفارش افراد اعیان نشین در این ظروف نقره ای از سنگ های قیمتی برای تزئین استفاده می کردند. اما با حمله عرب ها به ایران بسیاری از آثار ارزشمند و گرانقیمت باستانی به تاراج رفت.
با این شواهد زیادی از آثار آن دوران در دسترس نداریم، اما با تلاش باستان شناسان در مناطقی مانند شوش، همدان، گنجینه، جیحون به دست آماده که هنر ملیله کاری در ایران به دوران قبل از میلاد مسیح باز می گردد.
در کتاب شاهکارهای هنر ایران نوشته پروفسور آرتور اپهام پوپ، ضمن اشاره به زرگری و نقره کاری در سال های بعد از ظهور اسلام به آثاری از هنر ملیله متعلق به قرن 12 میلادی اشاره کرده است.
حوادث تاریخی در دوران سلجوقی بسیاری از سازندگان آثار نفیس فلزی مانند ملیله کاری ساکن خراسان شرق و شمال شرقی ایران بودند که به دلیل جنگ و خونریزی بسیاری از آن ها دیار خود را ترک کردند و به شهرهایی چون زنجان، بروجرد، همدان، تبریز و به ویژه شهر موصل مهاجرت کردند.
در قرن پنجم هنرمندان خراسانی شاید اولین کسانی بودند که هنر خود را از جمله ملیله کاری را در شهر زنجان رواج دادند. آثاری مانند گیره استکان، سر قلیان، سینی در اندازه های مختلف، گوشواره، سینه ریز و و غیره از دوران قاجار بر جای مانده که تعدادی از آن ها در موزه های داخلی و خارجی و بخشی دیگر در نزد خانواده ها به یادگار مانده است. حتی در برخی موارد از این هنر در ساخت ظروف هفت سین مسی استفاده میشود.
شهر زنجان در سال 1389 در سازمان یونسکو به نام شهر جهانی ملیله نام گرفت.
درباره تاریخ ملیله زنجان اطلاعات چندانی در دست نیست. اما می توان از دو روش به قدمت این هنر زیبا و ارزشمند دست پیدا کرد:
- از طریق نوشته ها و سفرنامه های سیاحانی که به این مناطق سفر کرده اند و در نوشته های خود از زیبایی هنر ملیله کاری یاد کرده اند
- آثار باقی مانده ملیله کاری که اکثر آن ها مطلق به دو قرن پیش می باشد
- و این که در کتب تاریخی به صنعتگران ماهر فلز بخصوص ملیله کاری شهر زنجان اشاره شده است. از آن جایی که هنر ملیله کاری شاخه ای از فلز کاری است، می توان آن را در صنعت فلز کاری کنکاش کرد
در دوره های هخامنشی و ساسانی، فلز کاری در شهر زنجان از پیشرفت و رونق بالایی برخوردار بوده است . سابقه کار ملیله در زنجان از قرن دهم هجری قمری به بعد واضح و روشن است زیرا فردریک ریچارد محقق اروپایی در سفرنامه های خود چنین نوشته است: شهر زنجان شهر کوچکی است که نقره و ملیله سازی در این شهر پر رونق است.
هنر ملیله کاری در قبل از دوره پهلوی فقط در شهر زنجان رونق و معمول بوده است ولی با مهاجرت عده ای از زنجانی های ملیله کار در زمان رضا شاه به شهرهای اصفهان و تهران و سایر نقاط کشور این هنر زیبا و فاخر رونق پیدا کرد
بدون اغراق باید گفت: رونق اوج هنر ملیله کاری در زنجان، متعلق به دوران سلجوقی است. و همچنین آثار برجای مانده از دوره صفوی، اوج شکوفایی این هنر بی نظیر دانست
مراحل ساخت ملیلهکاری مسی
- تهیه مفتولهای مسی: در ابتدا، شمشهای مس با استفاده از چکش یا دستگاه نورد به مفتولهای نازک و یکنواخت تبدیل میشوند
- طراحی و قالبسازی: طرح مورد نظر بر روی کاغذ رسم شده و سپس بر روی یک صفحه فلزی یا چوبی منتقل میگردد
- شکلدهی مفتولها: مفتولهای مسی بر اساس طرح اولیه با دقت خم شده و به اشکال مورد نظر تبدیل میشوند
- مونتاژ قطعات: قطعات شکلدادهشده بر روی قالب قرار گرفته و با استفاده از لحیمکاری به یکدیگر متصل میشوند
- تمیزکاری و پرداخت نهایی: پس از اتمام لحیمکاری، قطعه در محلولهای شیمیایی مخصوص قرار میگیرد تا اکسیدها و ناخالصیها از بین بروند و سپس جلا داده میشود تا براقیت و زیبایی نهایی حاصل گردد.
خرید آجیل خوری مسی عمده اصل زنجان
نقشها و طرحهای رایج در ملیلهکاری
در هنر ملیلهکاری، نقشها و طرحهای متنوعی به کار میروند که هر کدام دارای معنا و مفهوم خاصی هستند.
برخی از این نقشها عبارتند از:
- بته جقه: نمادی از سرو خمیده که نشاندهنده تواضع و فروتنی است.
- پیچک: الهامگرفته از گیاهان پیچان که نشاندهنده رشد و پویایی است.
- غنچه: نمادی از تازگی و طراوت که به معنای شروعی نو میباشد.
- برگ فرنگ: طرحی الهامگرفته از برگهای گیاهان که نشاندهنده طبیعت و زندگی است.
کاربردهای ملیلهکاری مسی
ملیلهکاری مسی در ساخت انواع ظروف مسی و اشیاء تزئینی و کاربردی مورد استفاده قرار میگیرد.
برخی از این محصولات عبارتند از:
- سینی و بشقاب: مناسب برای پذیرایی و تزئین منازل
- گلدان و شمعدان: برای زیباسازی فضاهای داخلی و ایجاد حس گرما و صمیمیت
- جعبه جواهرات: جهت نگهداری زیورآلات و اشیاء قیمتی با ظاهری هنری و زیبا
- آینه و قاب عکس: به عنوان هدایای نفیس و یادگاریهای ماندگار.
مزایای ملیلهکاری با مس
قیمت مناسبتر: مس نسبت به نقره و طلا قیمت کمتری دارد و این امر باعث میشود محصولات ملیلهکاری مسی با قیمت مناسبتری عرضه شوند. رنگ خاص و جذاب: رنگ مسی با گذر زمان تغییر کرده و پتینهای زیبا به خود میگیرد که به جذابیت آن میافزاید.
دوام و استحکام: مس فلزی مقاوم است و محصولات ساختهشده از آن دارای طول عمر بالایی هستند.
نگهداری و مراقبت از محصولات ملیلهکاری مسی
برای حفظ زیبایی و جلای محصولات ملیلهکاری مسی، نکات زیر را رعایت کنید:
- تمیزکاری منظم: با استفاده از پارچه نرم و محلولهای مخصوص، سطح محصول را تمیز کنید تا جلای آن حفظ شود
- جلوگیری از رطوبت: محصولات را در محیطهای خشک نگهداری کنید و از تماس مستقیم با آب و رطوبت پرهیز نمایید
- دوری از مواد شیمیایی: از تماس محصولات با مواد شیمیایی قوی مانند اسیدها و بازها خودداری کنید تا سطح آنها دچار آسیب نشود
خرید ظروف پذیرایی مسی اصل زنجان به قیمت عمده از تولید کننده
نتیجهگیری
ملیلهکاری با مس هنری زیبا و ارزشمند است که با ترکیب خلاقیت و مهارت هنرمندان، آثاری بینظیر و چشمنواز خلق میکند. این هنر با تاریخچهای غنی و کاربردهای متنوع، جایگاه ویژهای در فرهنگ و هنر ایران دارد و میتواند به عنوان هدیهای نفیس یا وسیلهای تزئینی در منازل مورد استفاده قرار گیرد.
- صبا مس آماده گی خود را برای عرضه انواع ظروف مسی ملیله کاری شده اعلام می نماید. این شرکت در انوع میلیه کاری ها بر روی ظروف مسی با بهترین مواد مسی و قیمت ارزان در چندی دهه درخشیده و مشتریان خاص و دائم خود را دارد.
برای سفارش عمده ظروف مسی بخصوص ملیله کاری بر روی مس از صبا مس با شماره تلفن های زیر در تماس باشید.
صبا مس به طور 24 ساعته شما را در خرید ظروف مسی راهنمایی می کند .
شمارهای تماس با شرکت صبا مس زنجان: 09129285576 – 09134284737
